Plant Praat - Hulpje voor beugelbekkies?

Hulpje voor beugelbekkies? - auteur Mellita van Bracht

Ze is met ons meegereisd vanuit het platteland van Zuid-Frankrijk naar het stadse 010. In de Franse haveloze gaarde stond ze er lusteloos bij, geen spoor te bekennen van oude bloemstelen. Dus de vraag rees geeft ze eigenlijk wel bloemen? Wel stond ze fier rechtop met haar zwaardvormige bladeren. ‘Misschien’ dacht ik, heel misschien vind ze haar plekje bij ons in de tuin.

En laten we eerlijk zijn een stuk wortelstok neem je gemakkelijk mee in een plastic zakje. Na toestemming van de eigenaar ging ze mee op transport.

Ze staat nu alweer een jaar of 4 in de tuin en elk jaar geeft ze prachtige kolossale bloemen. 

Iris germanica, Baardiris, ze komt van origine uit het Middellandse Zeegebied en wil graag een zonnig stukje in de tuin waar ze droge voeten houd.

Haar Nederlandse naam Baardiris heeft ze te danken aan de gele draden die hommels en bijen de weg wijzen naar het, diep in de bloem verborgen, nectar.

De naar viooltjes geurende gedroogde wortelstokken worden vermalen tot poeder en gebruikt in de parfum industrie. In Frankrijk is dit bekend onder de naam ‘Poudre d’Íris’ er ontstaat weleens verwarring. Die Fransen zijn net Rotterdammers ze slikken soms gewoon wat letters weg. Dan lijkt het alsof ze ‘Poudre de Riz’ zeggen maar dat is weer een product om je gelaatskleur te bleken.


Vroeger werd ze gebruikt om de pijn te verzachten van doorkomende tanden en kiezen. Je sabbelde dan wat op een gedroogde wortelstok van de Iris. Mijn dochter heeft onlangs een beugel gekregen en klaagt over pijn in haar mond. Zou het misschien iets zijn voor onze beugelbekkies? Wanneer het niet helpt hebben ze in elk geval een heerlijk naar violen ruikende adem!

Bescheidenheid ten top!

Mansoor - auteur Mellita van Bracht

Sommige planten dringen zich op en staan vooraan in de rij zodat ze elke zonnestraal kunnen opvangen. De Amerikaanse Mansoor, Asarum caudatum, is een plant die heel bescheiden genoegen neemt met een plekje in de schaduw. 

Ze staat zelfs graag in de schaduw van anderen! In haar natuurlijke habitat, Noord-Amerika, ligt ze vaak aan de voeten van de Sequoia.

Ik ben van mening dat ze beter verdient, bij mij in de tuin bloeit ze uitbundig en lig ik regelmatig op de grond om haar bloemen te bekijken. Want die zijn fraai van vorm en hun kleur heeft wel wat weg van een stukje vlees. Naaktslakken dragen zorg voor de bevruchting, ze vreten dan gelijk hier en daar wat aan het blad. Bij mij in de tuin laten de naaktslakken de Mansoor links liggen en doen ze zich tegoed aan mijn ontspruitende zaailingen van zomerbloeiers of eetbare hebbedingen zoals Oesterblad en Rupsjeskruid.

Maar mocht er dan toch bevruchting plaats vinden dan zijn de mieren in mijn tuin zo vriendelijk om de verspreiding van het zaad te faciliteren. Aan elk zaadje zit een mierenbroodje, dit is een uitgroeisel aan het zaad voorzien van voedingsstoffen. 

De mierenlarven worden door de volwassen mieren  gevoed met het koolhydraat rijke broodje. Zo worden de kleintjes net zulke krachtpatsers als de rest van de kolonie.

Asarum europaeum is een soort die, je ziet het al aan haar naam, uit Europa komt. Ook deze bodem bedekkende soort  blijft, net als de Amerikaanse soort, in de winter groen. 

De bloemen zijn klein van stuk en zitten verstopt onder het blad.

 In Frankrijk was de gedroogde wortel van de Europese Mansoor een vaak gebruikt middeltje om de kater van het wijnfeest weg te poetsen. Maar of dat nu een fijne bezigheid was? Van het gif in de plant ga je enorm braken!

mini uitje

Mellita en Jenny namen een kijkje bij het Dakpark in Delfshaven. Daar troffen wij Loes en Loes
Het Dakpark is inderdaad en park met veel gras... maar onderaan aan de achter kant zijn twee leuke buurt projecten. Braakliggend grond wordt omgezet in leuke tuinen:

meer foto's HIER

Plant praat - Ali Cyaankali

Prunus spinoza - auteur Mellita van Bracht

De Sleedoorn, ze kwam onder mijn aandacht omdat ik wat takken nodig had voor in de vaas. Ze stond al te lonken in de verte met haar overdaad van roze bloemen, Prunus spinoza ‘Rosea’. Prachtig van kleur en met een frêle voorjaarsteerheid van jong leven.



Maar schijn bedriegt, de fragiel aandoende bloemen zitten vol cyanide en zijn zeer giftig. De sleedoorn heeft wel wat weg van Ali Cyaankali, de gevaarlijkste vrouw van Rotterdam. Ze lokte de heren mee naar de Kaskedee.

 Ook in pitten van de Sleedoorn pruimpjes zit de gevaarlijke stof cyanide. Wanneer je de bloemen kneust ruik je amandel geur die typisch is voor blauwzuur.

De bedwelmende schoonheid zit niet alleen in haar bloemen. Uit de vruchten van de witbloeiende sleedoorn, Prunus spinoza, maken ze in Noord-Spanje, Navarra een heerlijke likeur Paxtaran genaamd. Zoet van smaak maar na een paar glaasjes van dit drankje zit je beneveld in de Spaanse zon te zweten.

De Sleedoorn is een inheemse plant en waardplant voor de sleedoornpage, dit vlindertje staat in Nederland op de rode lijst van bedreigde diersoorten.

Wanneer je net als ik takken gaat knippen kijk dan wel uit want deze dame heeft zeer scherpe doorns!              

Plant Praat - Klimmende spinazie

Hablitzia tamnoides - auteur Mellita van Bracht

Hoe dichter bij Dort hoe rotter het wordt ?

Tijdens mijn jeugd werd dit menigmaal geroepen door Rotterdammers en mijn familie in het bijzonder. Geen idee waar het vandaan komt maar als kind word je ingeprent. Het kon dus niet anders dan dat Dordrecht niets goed te bieden had.

Naarmate je ouder word komt het besef dat volwassenen het niet altijd bij het rechte eind hebben en vraag ik me af waarom ik niet veel eerder richting Dordrecht afgereisd ben. De stad staat vol met prachtige oude gebouwen en bruist op een zomerse dag in maart. Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik daarom niet naar Dordrecht ging, mijn groene vingers hadden mij er toe bewogen.

Nu kom ik elk jaar standaard in het voorjaar bij Vreekens zaden en afgelopen weekend was het weer zover. Uren neuzen tussen al die bijzondere zaden die wachten om uitgezaaid te worden. 

Afstemmen met vriendinnen welke zaden wie koopt zodat je de planten kunt delen. Heilig boontje, een witte tomaat, rapunzelklokje en vele anderen gingen mee naar huis.

De meest bijzondere vind ik Hablitzia tamnoides, een klimmende spinazie soort uit de Kaukasus. 

In het Nederlands word ze rankspinazie genoemd. Ze is familie van Brave Hendrik. 

De Hablitzia is een meerjarige plant die zich gedraagt als een vaste plant. 


In de winter sterven de bovengrondse delen af en blijven de wortelknollen ondergronds wachten op het nieuwe groeiseizoen.

Wanneer het groeiseizoen aanbreekt heeft de rankspinazie een groeispurt en word wel 2 tot 3 meter hoog.

Dat kan nu nog wel even duren, eerst maar aan de slag met zaaien.

Het eerste jaar kan je nog niet zo intensief plukken, heb ik begrepen. 

Volgend jaar echter kunnen we aan de slag en gaat ze haar blaadjes schenken voor een heerlijk wokgerecht. Ik kan bijna niet wachten!

 NB : 'Tiel is niet viel, (Zalt)Bommel is rommel, en hoe dichter bij Dordt, hoe rotter het wordt'. Dit zou slaan op de landbouwgrond die slechter wordt naarmate men verder naar het westen gaat, maar sluit ook aan bij het gevoel van veel Tielenaren dat Tiel (als voormalige industriestad) niet veel allure heeft.

Bollenmarkt Botanischetuin Utrecht

Twee afzonderlijke Stekkengekken groepen gingen naar de Botanische Tuin in Utrecht op zaterdag en zondag voor de Africans bollenmarkt.....

Behalve leuke bollen waren er ook planten te koop.

De tuin is enorm uitgebreid met een hele nieuwe deel, vol met  interessante planten, bomen en bollen.

Meer foto's HIER

Plant Praat - Krokus

 Kranige Krokus

Ze staan met velen, in de duinen van Oostvoorne, mooi te zijn in de schrale wind. Uitdagend, dat vooral, om de eerste dappere hommels van het Voornse duin te verleiden. Met hun bloemblaadjes wijd open ontvangen ze hoffelijk de, reeds met stuifmeelkorrels overladen, hommels.

Duizenden Krokussen! Direct weet je, de lente komt eraan.

Sensibel

De bloemen zijn erg gevoelig voor temperatuur schommelingen een halve graad verschil kan er al voor zorgen dat de bloemblaadjes zich sluiten of openen. Neem eens de tijd om de krokus te observeren dan kun je dit verschijnsel zelf waarnemen. De temperatuur moet dan wel minimaal 7 graden zijn anders blijft de knop gesloten.

Niet van hier

Prachtig om te zien hoe dit plantje zich gevestigd heeft in Nederland. Haar oorsprong ligt in het Mediterraan gebied en de Balkan. Reizigers hebben haar tot hier gebracht waarschijnlijk omdat ze net als ik bekoord zijn door haar uiterlijk.

Saffraan

Crocus sativus is de saffraan krokus en is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit Turkije. Zij is bij ons niet winterhard. Saffraan zijn de gedroogde stempels van de Crocus sativa. De opbrengst per bloem is miniem daarom is saffraan over het algemeen een duur product. De oranje kleurstof crocine zorgt voor de kleuring van veel gerechten bijvoorbeeld paella of curry.

Krimpen

In de loop van het jaar groeit bovenop de oude knol een nieuw knolletje. Ieder jaar opnieuw! Wanneer dit proces zich jaar op jaar herhaald zou het knolletje op den duur bovengronds komen. Maar de kranige Krokus heeft hier wat op verzonnen. Uit de nieuwe knol groeien krimpwortels die zorgen dat de knol ondergronds blijft. Zie het maar als touwtrekken, wat een spierballen heeft een dergelijk klein bolletje.

Pannenkoek

Wanneer je na het wandelen door het Voornse duin trek hebt gekregen heb ik nog een voedzaam recept achter de hand. Pannenkoeken met banaan en saffraan. Maak volgens recept, op het pak, je beslag en voeg een pakje saffraan toe. 
Giet het beslag in de pan en voeg er banaan aan toe. Eet smakelijk!